Książę Aloys Wenzel von Kaunitz-Rietberg (obraz Francisca Goi)

Obraz „Książę Aloys Wenzel von Kaunitz-Rietberg” autorstwa hiszpańskiego malarza Francisca Goi to dzieło, które nie tylko przedstawia ważną postać historyczną, ale również odzwierciedla czas oraz kontekst, w którym powstało. Portret ten jest przykładem mistrzowskiego malarstwa Goi, który był jednym z najważniejszych artystów epoki. Obraz znajduje się obecnie w prywatnej kolekcji i cieszy się uznaniem wśród miłośników sztuki i historyków.

Okoliczności powstania obrazu

Książę Aloys Wenzel von Kaunitz-Rietberg został powołany na ambasadora Austrii w Madrycie 30 lipca 1815 roku. Był to moment istotny zarówno dla jego kariery, jak i dla politycznych relacji między Hiszpanią a Austrią. Jego dziadek oraz wuj wcześniej pełnili funkcje dyplomatyczne na hiszpańskim dworze za panowania Karola III, co sprawiło, że stanowisko ambasadora było dla niego swoistym dziedzictwem. Po przybyciu do Madrytu w sierpniu 1815 roku Książę szybko znalazł się w centrum politycznych napięć.

Jednakże jego kadencja na tym stanowisku nie trwała długo. Już w grudniu 1816 roku zrezygnował z pełnienia funkcji ambasadora w wyniku poważnych oskarżeń o niewłaściwe zachowanie, które wysunął książę San Carlos, były sekretarz stanu oraz ambasador Hiszpanii w Wiedniu. Po opuszczeniu Hiszpanii w styczniu 1817 roku, Książę Kaunitz-Rietberg stał się obiektem kontrowersji związanych z jego działalnością, a w 1822 roku ujawniono jego przestępstwa związane z wykorzystywaniem seksualnym dzieci. Został skazany na wygnanie, co zakończyło jego karierę dyplomatyczną oraz publiczne życie.

Francisco Goya i jego warsztat

Francisco Goya, będąc nadwornym malarzem, cieszył się dużym uznaniem zarówno w Hiszpanii, jak i za granicą. Jego warsztat był często odwiedzany przez obcokrajowców przebywających na dworze hiszpańskim. W tym czasie Goya stworzył wiele portretów znanych postaci, takich jak Ferdinand Guillemardet czy generał Nicolas Philippe Guye. Książę Kaunitz-Rietberg był jednym z wielu dyplomatów, którzy zamawiali u niego swoje portrety.

Prawdopodobnie Książę Kaunitz-Rietberg był obecny w pracowni Goi podczas pracy nad swoim portretem. Warto zauważyć, że posiadał on także inne obrazy tego artysty, co mogło wpłynąć na decyzję o zamówieniu portretu. Z biegiem czasu tożsamość portretowanego przez Goi przez długi czas pozostawała nieznana, aż do odkrycia dokonane przez badaczy Muzeum Prado w 2008 roku.

Badania i potwierdzenie autorstwa

Odkrycie tożsamości księcia Aloysa von Kaunitza-Rietberga opierało się na analizie ryciny wykonanej przez austriackiego artystę Christopha Francka na podstawie portretu Goi z 1818 roku oraz porównaniu z innym portretem autorstwa Giovanniego Battisty Lampiego starszego. To właśnie te badania pomogły potwierdzić atrybucję dzieła Goyi. Obraz został nawet zaprezentowany podczas wystawy „Goya en tiempos de guerra” w Muzeum Prado, gdzie kuratorka Manuela Mena podkreśliła jego autentyczność.

Jednakże nie wszyscy specjaliści jednogłośnie uznali autorstwo Goi. Niektórzy, jak Nigel Glendinning czy Jesusa Vega, wyrazili pewne wątpliwości co do przypisania obrazu temu artyście. Mimo to Juliet Wilson Bareau wspierała opinię Meny, zaznaczając jednocześnie problemy związane ze stanem zachowania samego dzieła.

Opis obrazu

Portret księcia Aloysa von Kaunitza-Rietberga jest wykonany w technice olejnej i przedstawia go w popiersiu na neutralnym tle. Książę ubrany jest w oficjalny strój dyplomatyczny z gwiazdą i wstęgą orderu Danebroga. W szczególności wyróżniają się szybkie pociągnięcia pędzla oraz widoczne miejsca z podkładem malarskim, co może sugerować, że obraz nie został ukończony. Niemniej jednak motto zakonu umieszczone na gwieździe jest całkowicie czytelne: „GUD / OG / KON / GEN”, co oznacza „Bóg i Król”.

Kołnierz kaftana księcia ozdobiony jest haftem wykonanym przy użyciu dużej ilości farby, co kontrastuje z jasnymi kręconymi włosami oraz delikatnymi rysami twarzy modela. Goya uchwycił skomplikowaną osobowość księcia: inteligentnego człowieka o wyniosłym usposobieniu i poczuciu humoru. To wszystko potwierdzają jego zainteresowania sztuką oraz kontakty z intelektualistami tamtej epoki.

Proweniencja obrazu

Proweniencja obrazu jest równie interesująca jak sam portret. Po śmierci księcia Kaunitza-Rietberga jego kolekcja sztuki została zlicytowana w celu wypłaty odszkodowań jego ofiarom. Wśród wystawionych dzieł było pięć obrazów Goi, jednak portret księcia pozostał we własności rodziny przez dłuższy czas. Odziedziczyła go jedna z córek księcia, a później trafił do kolekcji spowinowaconej rodziny de Metternich.

W kolejnych latach obraz zmieniał właścicieli i trafił do galerii sztuki Jürga Stukera w Bernie, gdzie został wystawiony na sprzedaż w październiku 1989 roku. Następnie przeszedł do kolekcji Érica Turquina w Paryżu, jednak już w 1990 roku został odkupiony przez poprzedniego właściciela. Ostatecznie 29 stycznia 2009 roku obraz został sprzedany za imponującą sumę

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).